مبحث دوم- مدت

ماده 51- ساعت کار در این قانون مدت زمانی است که کارگر نیرو یا وقت خود را به منظور انجام کار در اختیار کارفرما قرار می دهد . به غیر از مواردی که در این قانون مستثنی شده است ساعات کار کارگران در شبانه روز نباید از 8  ساعت تجاوز نماید .

تبصره 1- کارفرما با توافق کارگران ، نماینده یا نمایندگان قانونی آنان ، می تواند ساعات کار را در بعضی از روزهای هفته کمتر از میزان مقرر و در دیگر روزها اضافه بر این میزان تعیین کند به شرط آن که مجموع ساعات کار هر هفته از 44 ساعت تجاوز نکند .

تبصره 2- در کارهای کشاورزی کارفرما می تواند با توافق کارگران ، نماینده یا نمایندگان قانونی آنان ، ساعات کار در شبانه روز را با توجه به کار ، عرف و فصول مختلف تنظیم نماید .

ماده 52- در کارهای سخت و زیان آور و زیرزمینی ، ساعات کار نباید از شش ساعت در روز و 36 ساعت در هفته تجاوز نماید .

تبصره- کارهای سخت و زیان آور و زیرزمینی به موجب آیین نامه ای خواهد بود که توسط شورای عالی حفاظت فنی و بهداشت کار و شورای عالی کار تهیه و به تصویب وزرای کار و امور اجتماعی و بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی خواهد رسید .

ماده 53- کار روز کارهایی است که زمان انجام آن از ساعت 6 بامداد تا 22 می باشد و کار شب کارهایی است که زمان انجام آن بین 22 تا 6 بامداد قرار دارد .

کار مختلط نیز کارهایی است که بخشی از ساعات انجام آن در روز و قسمتی از آن در شب واقع می شود .

در کارهای مختلط ، ساعاتی که جزو کار شب محسوب می شود کارگر از فوق العاده موضوع ماده (58) این قانون استفاده می نماید .

ماده 54- کار متناوب کاری است که نوعا در ساعات متوالی انجام نمی یابد ، بلکه در ساعات معینی از شبانه روز صورت می گیرد .

تبصره- فواصل تناوب کار در اختیار کارگر است و حضور او در کارگاه الزامی نیست . در کارهای متناوب ، ساعات کار و فواصل تناوب و نیز کار اضافی نباید از هنگام شروع تا خاتمه از 15 ساعت در شبانه روز بیشتر باشد .

ساعت شروع و خاتمه کار و فواصل تناوب با توافق طرفین و نوع کار و عرف کارگاه تعیین می گردد .

ماده 55- کار نوبتی عبارت است از کاری که در طول ماه گردش دارد ، به نحوی که نوبت های آن در صبح یا عصر یا شب واقع می شود .

ماده 56- کارگری که در طول ماه به طور نوبتی کار می کند و نوبت های کار وی در صبح و عصر واقع می شود (10%) و چنانچه نوبت ها در صبح و عصر و شب قرار گیرد ، (15%) و در صورتی که نوبت ها به صبح و شب و یا عصر و شب بیافتد (5/22%) علاوه بر مزد به عنوان فوق العاده نوبت کاری دریافت خواهد کرد .

ماده 57- در کار نوبتی ممکن است ساعات کار از 8 ساعت در شبانه روز و چهل و چهار ساعت در هفته تجاوز نماید ، لکن جمع ساعات کار در چهار هفته متوالی نباید از 176 ساعت تجاوز کند .

ماده 58- برای هر ساعت کار در شب تنها به کارگران غیر نوبتی (35%) اضافه بر مزد ساعت کار عادی تعلق می گیرد .

ماده 59- در شرایط عادی ارجاع کار اضافی به کارگر با شرایط ذیل مجاز است :

الف- موافقت کارگر .

ب- پرداخت (40%) اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی .

تبصره- ساعات کار اضافی ارجاعی به کارگران نباید از 4 ساعت در روز تجاوز نماید (مگر در موارد استثنایی با توافق طرفین) .

ماده 60- ارجاع کار اضافی با تشخیص کارفرما به شرط پرداخت اضافه کاری (موضوع بند (ب) ماده (59)) و برای مدتی که جهت مقابله با اوضاع و احوال ذیل ضرورت دارد مجاز است و حداکثر اضافه کاری  موضوع این ماده 8 ساعت در روز خواهد بود (مگر در موارد استثنایی با توافق طرفین) .

الف- جلوگیری از حوادث قابل پیش بینی و یا ترمیم خسارتی که نتیجه حوادث مذکور است.

ب- اعاده فعالیت کارگاه ، در صورتی که فعالیت مذکور به علت بروز حادثه یا اتفاق طبیعی از قبیل ، سیل ، زلزله و یا اوضاع و احوال غیر قابل پیش بینی دیگر قطع شده باشد .

تبصره 1- پس از انجام کار اضافی در موارد فوق ، کارفرما مکلف است حداکثر ظرف مدت 48 ساعت ، موضوع را به اداره کار و امور اجتماعی اطلاع دهد تا ضرورت کار اضافی و مدت آن تعیین شود .

تبصره 2- در صورت عدم تایید ضرورت کار اضافی توسط اداره کار و امور اجتماعی محل ، کارفرما مکلف به پرداخت غرامت و خسارات وارده به کارگر خواهد بود .

ماده 61- ارجاع کار اضافی به کارگرانی که کار شبانه یا کارهای خطرناک و سخت و زیان آور انجام می دهند ، ممنوع است .

---------------------------------

آزمون فصل سوم  مبحث دوم قانون کار

لطفا گزینه صحیح را انتخاب کنید.
۱. تعریف ساعت کار در ماده ۵۱ عبارت است از:
۱( ساعت کار در این قانون مدت زمانی ست کارگر نیرو یا وقت خود را به منظور انجام کار در اختیار
کارفرما قرار دهد.
4( مدت زمانی که کارگر در اختیار کارفرما قرار می گیرد.
3( زمانی که کارگر در نزد کارفرما حضور دارد.
2( به میزان وقتی که به درخواست کارفرما کار می کند.
2. مطابق ماده ۵۱ ساعات کارکارگران در شبانه روز نباید از چند ساعت تجاوز نماید:
7ساعت و 40 دقیقه )۱
9ساعت )4
7ساعت و 20 دقیقه )3
7ساعت )2
3. در تبصره ای که ماده ۵۱ کارفرما باتوافق کارگران می تواند ساعت کار را در بعضی از روزهای هفته به
ترتیب زیر معلوم کند.
۱( کمتر از میزان مقرر
4( اضافه بر میزان مقرر
3( گزینه ۱ و 4
2( هیچکدام
4. مجموع ساعات کار در هفته عبارت است از:
20 ساعت )۱
22 ساعت )4
3( از 22 ساعت تجاوز نکند
2( با توافق 29 ساعت
۵. مطابق تبصره 2ماده ۵۱ ساعت کار کشاورزی با توجه به چه عواملی قابل توافق و تنظیم است:
۱( عرف
4( فصول مختلف
3( شبانه روز

2( همه موارد
6. در کارهای سخت وزیان آور وزیر زمینی ساعت کار چند ساعت در هفته است؟
36 ساعت )۱
20 ساعت )4
22 ساعت )3
29 ساعت )2
7. آیین نامه کارهای سخت وزیان آور توسط کدام مراجع تهیه می شود
۱( شورای عالی حفاظت فنی و بهداشت کار
4( شورای عالی کار
3( وزارت کار و امور اجتماعی
۱ و 4 )2
8. کار روز، کاری است که:
۱( بین 6بامداد تا 44 باشد
6صبح تا ۱9 باشد )4
6صبح تا 42 باشد )3
6صبح تا 40 باشد )2
9. کار شب، کاره هایی است که زمان انجام آن بین:
۱9 تا 6بامداد )۱
44 تا 6بامداد )4
42 تا 6بامداد )3
40 تا 6بامداد )2
۱1 . کار مختلط، کاری ست که:
۱( همه ی آن در شب باشد
4( همه آن در روز اتفاق بیافتد
3( بخشی از آن در روز و قسمتی در شب واقع شود
2( در شب انجام گیرد و قسمتی در روز انجام گیرد
۱۱ . فوق العاده موضوع ماده ۵8 در کارهای مختلط در کدام ساعات به کارگر تعلق می گیرد؟
۱( کار روز
4( کار شب

3( کار عصر
2( هیچکدام